SLUISCOMPLEX TE BORN

Adres:                                         Sluisweg 35, Born
Bouwjaar:                                 1934-1967
Architect:                                  Otto Reich – onbekend
Oorspronkelijke functie:   schutsluis
Huidige functie:                     schutsluis

Het sluiscomplex te Born maakt onderdeel uit van het tussen 1925 en 1934 aangelegde Julianakanaal. Het kanaal takt bij Limmel van de Grensmaas af en mondt bij Maasbracht weer op diezelfde rivier aan, zodat het scheepvaartverkeer het bochtigste gedeelte van de rivier kan mijden. Het peilverschil dat het kanaal diende te overbruggen bedroeg 23,60 meter, waardoor het nodig was meerdere sluizen aan te leggen. De sluis te Born werd met een verval van 11,35 meter de grootste van het kanaal en zelfs van heel Nederland.

Het ontwerp van architect-ingenieur Otto Reich was typisch voor de schutsluizen die Rijkswaterstaat in deze periode liet ontwerpen en kenmerkte zich door de toepassing van gewapend beton, stalen, in hefportalen gevatte hefdeuren en moderne installaties. De sluis werd uitgevoerd als een schachtsluis; een schutsluis met hoge schutkolkwanden en een benedenhoofd dat bij een gevulde schutkolk geheel onder water staat. Bij de sluis hoorde onder andere ook een brug, een gemaal en een aantal dienstwoningen.

In de jaren ’50 was de capaciteit van het kanaal bereikt en diende het te worden uitgebreid. Een deel van de oplossing was om naast de bestaande sluis te Born een tweelingsluis te bouwen. Ondanks diverse veranderingen en moderniseringen die hebben plaatsgevonden op het sluizencomplex zijn de drie sluizen nog grotendeels intact bewaard gebleven en vervullen ze nog een belangrijke taak in de afhandeling van het scheepvaartverkeer in het Julianakanaal.

Rijkswaterstaat is voornemens de sluizen te blijven gebruiken, waarvoor in de nabije toekomst onderhoud en verdere moderniseringen uitgevoerd moeten worden. Bureau Polderman heeft daarvoor een bouwhistorisch onderzoek geschreven, die de ontwikkeling van het complex verklaart en een waardenstelling van de verschillende sluisonderdelen heeft opgeleverd.

© 2026 BUREAU POLDERMAN.